Handgeknoopte Berber tapijten

Saida laat me zien hoe ze knoop voor knoop werkt aan een nieuw Beni Ouarain vloerkleed. Ondertussen kruipt haar zoontje tussen haar armen door. Het is veel werk, maar fijn om te doen. Het weefgetouw staat in haar huiskamer. Ik kan bij mijn familie blijven en zelf kiezen wanneer ik werk, vertelt Saida. Het knopen van Beni Ouarain vloerkleden is een traditie die binnen Berberfamilies van moeder op dochter wordt doorgegeven. De vloerkleden dienen in de winter als isolatie. De winters kunnen in de Hoge Atlas erg koud zijn, met temperaturen onder nul en sneeuw. Om de kou tegen te houden, bedekken families de vloeren van hun huis met tapijten en kleden.

De Beni Ouarain vloerkleden worden gemaakt op een weefgetouw. De scheringdraden, dit zijn de verticale draden die als basis dienen, bestaan uit hand gesponnen schapenwol. Het maken van deze basis is een karwei waarbij alle vrouwen moeten samenwerken. Maar door ook voor de schering schapenwol te gebruiken, is het tapijt uiteindelijk extra zacht. Elke pool die in het tapijt zichtbaar is, is een klein strengetje schapenwol. Om te verzekeren dat alle strengetjes dezelfde lengte hebben, gebruikt Saida een simpel maar slim gereedschap. Een ronde houten stok waarin een geultje is gekerfd. Saida draait de wol hier rond en snijdt deze vervolgens weer los via het geultje. Op deze manier verwerkt ze 10 tot 15 kilo wol voor één vloerkleed.

Per vierkante meter legt Saida ongeveer 25.000 knopen. Het knopen van een Beni Ouarain vloerkleed is een arbeidsintensief proces waar ze 3 tot 4 weken mee bezig is.

Met elk strengetje maakt Saida een knoop rondom twee scheringdraden. Deze knoop staat bekend als de symmetrische (Turkse) knoop en is zeer sterk en duurzaam. Per vierkante meter legt Saida ongeveer 25.000 knopen. Het knopen van een Beni Ouarain vloerkleed is een arbeidsintensief proces waar ze 3 tot 4 weken mee bezig is. Een hoop werk, maar de moeite waard. Door het gebruik van schapenwol en de manier van knopen, heb je je levenslang plezier van deze vloerkleden. Saida laat me een oud exemplaar zien van haar overgrootmoeder. Her en der gekleurd door henna*, maar nog steeds zacht en dik!

* Henna wordt door Berbervrouwen gebruikt om hun haar mee te verven en hun handen te beschilderen. Door het vele gebruik van henna zijn hun nagels oranje geworden en de binnenkant van hun handen zwart. Op oude tapijten zijn vaak hennasporen te vinden.